Polska i Stany Zjednoczone negocjują nową umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. Obecnie obowiązująca liczy sobie trzydzieści sześć lat i zdaniem USA nie chroni należycie ich interesów fiskalnych.  Stąd potrzeba zmian.

Osobliwe są te negocjacje. Amerykańska strategia zakłada brak sprzeciwu drugiej  strony. To znaczy albo druga  strona przyjmie przedłożone propozycje albo umowy nie będzie wcale, a istniejąca zostanie wypowiedziana. Ma być tak, nie inaczej bo takie są standy IRS (amerykańska administracja  podatkowa).  Powiadają, że skondensowana  stanowczość, czyli arogancja, jest tym, czym amerykanie zrażają do siebie świat. Być może. Jednak nie nam mieszać się w wewnętrzne sprawy bądź co bądź suwerennej Ameryki. Wszelako Polska może, chociaż nie musi być  ofiarą decyzji tam zapadłych. Posłużmy się przykładem Brazylii. Jak powszechnie wiadomo miedzy Brazylią a USA nie ma umowy, która reguluje kwestie unikania podwójnego opodatkowania, albowiem negocjacje zakończyły się fiaskiem.  Brazylia odmówiła zgody na klauzulę LOB, co jest skrótem od angielskiego limitation of benefits. Brak miejsca uniemożliwia bliższe omówienie tej instytucji międzynarodowego prawa podatkowego. Dlatego odsyłam do bogatych zasobów internetu. Poza tym Brazylia odmówiła zgody na rezygnację z podatków u źródła pobieranych od dochodów pasywnych  (od dywidend, odsetek i należności licencyjnych). Efekt jest taki, że umowy nie ma, amerykańscy inwestorzy są wściekli, a dynamika amerykańskich inwestycji w Brazylii nie odbiega specjalnie od normy. Według klasyków myśli ekonomicznej  gospodarka nie znosi próżni. Jeżeli można zarobić choćby trochę, zawsze pojawi się ktoś,  kto  będzie chciał zarobić. Wyraźnie teoria sprawdza się w praktyce. W świetle powyższej konstatacji należałoby urwać nieco z budżetu reprezentacyjnego  i zmówić fachowe badania o tym, czy teoria sprawdzi się  i w praktyce polskiej.

 Z drugiej strony polscy negocjatorzy mogliby zgodzić się w całości i bez  zastrzeżeń na postawione im  warunki. Nie byłoby w tym nic z kapitulacji, gdyby decyzja wpisywała się pewną spójną międzynarodową politykę podatkową polskiego rządu. Polityka powinna uwzględnić, że na skutek splotu różnych okoliczności współcześnie kapitał nie  zna granic. Zatem utrzymywanie podatków u źródła nie ma sensu.  Polityka podatkowa powinna uwzględnić i to, że powoli mijają czasy naiwnego planowania podatkowego w oparciu o spółki tworzone dla pozoru.  Korzyść podatkową  uzyska ten tylko, kto w kraju oferującym korzystne warunki opodatkowania ulokuje realną działalność swojego przedsiębiorstwa. Wobec  tego  polityka podatkowa powinna być polityką przyjaznego państwa, oferującego w miarę niskie podatki i proste procedury. W przypadku kraju  jak Polska przyjazne środowisko podatkowe może zastąpić argument niskich wynagrodzeń. Przy czym o ile niskie wynagrodzenia stanowiły motyw lokowania w Polsce  montowni, nie wiadomo z jakiego powodu zwanych fabrykami, o tyle system podatkowy może powodować przyciągnięcie inwestycji w zakresie badań naukowych, know-how, dystrybucji i wszelkiego rodzaju usług.  Potrzebnej polityki  na razie nie ma. W oczekiwaniu na nią Polska nadal będzie lokowana przy końcu pierwszej setki krajów przyjaznych podatkowo. Polacy nadal będą sprowadzać amerykańskie samochody  nie przez port w Gdyni tylko w Hamburgu. A już wkrótce studenci logistyki będą mogli oglądać jak na Słowacji powstaje terminal do przeładunku towarów transportowanych koleją z Azji przez Rosję do Europy. Z ominięciem Polski rzecz jasna. 


Marek Bytof
Doradca podatkowy
Zadaj pytanie: bytof@taxwaysgroup.com


Tekst pierwotnie opublikowany w GDP:
http://edgp.gazetaprawna.pl/index.php?act=mprasa&sub=article&id=299734