Według polskiej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zwalnia się z opodatkowania fundusze inwestycyjne. Niestety tylko te, które działają na podstawie przepisów krajowej ustawy o funduszach inwestycyjnych.  Wynika z tego, że Fundusze inwestujące w Polsce, ale działające na podstawie prawa innego kraju UE, nie są zwolnione z opodatkowania. Na niezgodność prawa polskiego z  unijnym już kilka lat temu zwracała uwagę Komisja Europejska. Mimo wskazanego przez Komisję  naruszenia, ustawodawca nie zdecydował się na zmianę prawa.

Tymczasem ciekawe orzeczenie zapadło niedawno w Estonii. Według tamtejszych przepisów nie podlegała opodatkowaniu dywidenda otrzymywana przez estoński fundusz inwestycyjny. Natomiast dywidenda otrzymywana przez fundusz zarejestrowany w Luksemburgu podlegała  opodatkowaniu. Władze podatkowe Estonii  uznały, że w tym przypadku nie może być mowy o naruszeniu prawa europejskiego. Fundusz estoński nie jest spółką posiadającą osobowość prawną;  jest to raczej masa majątkowa. Z kolei fundusz działający w Luksemburgu to zwykle spółka kapitałowa posiadająca osobowość prawną. Ta różnica wystarczy, zdaniem administracji podatkowej, na odmienne traktowanie obydwu funduszy. 
 
Estoński sąd apelacyjny nie podzielił stanowiska administracji podatkowej. Orzekł, że przepisy prawa europejskiego nie zezwalają na odmienne traktowanie funduszy inwestycyjnych ze względu na ich formę prawną. Fundusz działający w Luksemburgu powinien być traktowany na równi z funduszem estońskim. Wyrok nie jest prawomocny, zapewne zostanie zaskarżony do sądu najwyższego. Sąd  najwyższy prawdopodobnie skieruje pytanie prejudycjalne do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS). Będzie to kolejny wyrok ETS w sprawie równego traktowania funduszy inwestycyjnych w świetle prawa europejskiego. Z polskiego  punktu widzenia ten  wyrok będzie  szczególnie interesujący. W Polsce bowiem, podobnie jak w Estonii, fundusze nie działają  jako spółka prawa handlowego. Co prawda -  odmiennie niż w Estonii – mają osobowość prawną, ale traktowaną jako forma organizacji masy majątkowej. W każdym razie fundusz polski i fundusz luksemburski to dwie różne formy prawne. Jednocześnie na rynku polskim inwestuje coraz więcej funduszy z Luksemburga ( fundusze typu SARL, SICAV, SIF).  Zasadne jest zatem oczekiwanie sporu podatkowego o równe traktowanie.  Czy wówczas fiskus zechce sięgnąć po argument odmiennej formy prawnej?

Marek Bytof,
Doradca podatkowy
Zadaj pytanie: bytof@taxwaysgroup.com


Komentarz do orzecznictwa ETS

Zwolnienie z opodatkowania luksemburskich funduszy inwestycyjnych było przedmiotem wyroku ETS w sprawie Aberdeen (C-303/07). Dotyczyła ona zgodności z prawem UE fińskich przepisów podatkowych, zgodnie z którymi dywidendy wypłacane przez spółki krajowe do luksemburskiego funduszu inwestycyjnego działającego w formie spółki SICAV opodatkowane były podatkiem źródłowym, podczas gdy wypłaty dywidend do krajowych spółki dominujące zwolnione były z tego podatku. ETS uznał, iż takie zróżnicowanie stanowi naruszenie zasady swobody prowadzenia działalności gospodarczej w Unii Europejskiej.

W świetle dotychczasowego orzecznictwa ETS należy uznać, iż polskie przepisy ograniczające zwolnienie podatkowe wyłącznie do polskich funduszy inwestycyjnych mają charakter dyskryminujący.

Katarzyna Szymańska,
Asystent doradcy podatkowego
Zadaj pytanie: szymanska@taxwaysgroup.com